herseybusepette
Lalegül TV

18 Ekim 2018, Perşembe

Doğru Haberin Yeni Adresi

  • 25 Eylül 2018, Salı 10:21
VolkanTuzcu

Volkan Tuzcu

Beyin Hücrelerimizdeki Organizasyon

Beyin hücrelerimizin çok sınırlı bir kendini yenileme özelliği vardır. Beynin bazı bölgelerinde hücreler çoğalabilir, diğerçoğu bölgesindeisebeyin hücreleri hasargördüklerindenormal şartlarda çoğalmazlar. Vücudumuzdaki çok farklı hücrelerimizin, örneğin deri hücrelerinde olduğu gibi yenilenme ve çoğalma kabiliyeti olduğu halde beynimizde bu özellikçok sınırlıdır. Beynimiz yaklaşık 86 milyar nöron yani beyin hücresinden oluşmuştur. Doğumdan ölüme kadar bu hücre sayısında belirgin bir artış olmaz hatta yaşlılıkla sayı azalır. Ayrıca her bir nöronun 10,000 nöronla bağlantı kurabildiği düşünüldüğünde, beynimizde yaklaşık 1000 trilyon sinaptik bağlantının olduğu tahmin edilmektedir.

Genel olarak beyindeki nöronlar sayı olarak fazla değişmese de, son yıllarda popüler olmaya başlayan nöroplastisite kavramı beynin buna rağmençok esnek bir yapısının olduğuna işaret etmektedir. Nöronlarımızın sayısı artmasa da erişkin yaşlarda bile beynin yapısında kalıcı değişiklikler olabilmektedir. Halbuki daha öncekibilglilerimiz bu tür değişikliklerin sadece çocukluk döneminde olabildiği yönündeydi. Beyindeki değişiklikler tek nöron seviyesinde olabilse de, bazen çok daha büyük ölçekte de olabilmektedir. Örneğin beyin hasarı durumunda  hasarı biraz olsun bertaraf edebilmek için beynin kortex yani dış tabakasındaki nöronların bağlantıları yeniden şekillenir. Bazen davranış, çevresel uyarılar, gibi sebepler de beyinde değişikliklere yol açar. Bilim adamları nöronlarda görülen bu farklılaşmaları 2 gurupta ele alırlar: 1- Sinaptikplastisite: yani nöronlar arası bağlantılarda değişiklik, 2- Nonsinaptik plastisite: nöronların kendisinde olan değişiklikler.

Nöroplastisitenin en önemli sonuçlarından birisi beyin aktivitelerinin başka beyin bölgelerine de transfer edilebilmesidir. Örneğin beynin felç sonucu bazı bölgesel hareket fonksiyonları kaybolabilir. Böyle bir durumda uygun rehabilitasyon tedavileri ile beynin kaybolan bu fonksiyonu başka bir bölgeye transfer olabilir ve felçli uzva hareket kabiliyeti tekrar belirli bir ölçüde kazandırılabilir.

Bu konuylailgiliilginç olaylardan birisi fantom uzuvları konusudur. Bu, kol, bacak gibi uzuvlarını kaybedenlerde sık karşılaşılan bir durumdur ve hastaların kaybettikleri uzuvlarını hissetmeye devam etmeleri ve hatta o uzuvlarının ağrılarını bile hissetmeye devam etmeleri anlamına gelir. Bunun sebebi uzuvlar kaybedildiği halde bu uzuvların hareket ve his gibi özelliklerini kontrol eden organın beynin ilgili bölümününhalen sağlam olmasıdır. Bu tür hastaları inceleyen bazı araştırmalarda, kaybettikleri uzuvları ile ilgili ağrıları olan hastalarda, sanki uzuvları varmış gibi ağrılı yerler ile ilgili yapılan bazı uygulamalar ile ağrıların yok olabildiği gösterildi. Benzeri araştırmalar ile nöroplastisite konusuyla iligiliçok önemli bilgilere ulaşıldı. Beynimiz nöronlar arasındaki milyarlarca bağlantıyı yeniden yapılandırarak birçok değişik duruma ve hasarlara adaptasyon sağlayabilmekte.

Yazının devamını Lâlegül Dergisi Ekim Sayısında bulabilirsiniz


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


NAMAZ VAKİTLERİ
SON DAKİKA
20:42 ABD'de Suudi Arabistan için yaptırım tasarısı
20:05 Gri listedeki terörist öldürüldü
18:27 Trump'dan son dakika Cemal Kaşıkçı çıkışı
17:25 ABD'den kritik yaptırım açıklaması
16:45 Irak'ın kuzeyinde 12 terörist etkisiz hale getirildi
15:37 Yunanistan'da flaş istifa
15:28 Suudi konsolos görevden alındı!
15:10 Türkiye ve Suudi Arabistan anlaştı! Son 2 saat
yukarı çık